Koken met hete stenen
Deze methode is zeer geschikt om water te zuiveren. Voor het koken met hete stenen is een reservoir
nodig, bestaande uit een container, pot, kom of een dicht geweven mand. Een andere mogelijkheid is
een kookzak. Dit is een leren lap, welke aan de zijkant van een vuur wordt geplaatst. Hiervoor kunnen
staken of kan een driepoot gebruikt worden.
Vul het reservoir of kookzak met water en plaats een aantal stenen in een vuur. Gebruik echter NOOIT
poreuze of natte stenen uit waterlopen, beken en rivierbeddingen, want die kunnen uiteen spatten. Hetzelfde
geldt voor schilferige stenen of plaatjes leisteen. Gebruik een tang om de hete stenen één voor één in het
water te plaatsen. Veeg de stenen eventueel schoon. De hitte van de stenen wordt aan het water over-
gedragen, zodat dit uiteindelijk gaat koken. Haal afgekoelde stenen uit het water en plaats ze dan bij
elkaar aan één kant van het vuur, zodat ze niet met al verhitte stenen vermengd worden. Ga door met het
toevoegen van stenen totdat de gewenste temperatuur is bereikt. Een handige manier om stenen te
verwijderen is door ze eerst in een eenvoudige mandje met een handvat of steel te plaatsen en dan in het
water te laten zakken
Stomen heeft als voordeel dat er geen kans op aanbranden is en dat alle bestanddelen uit het voedsel bewaard blijven.
Een eenvoudige manier van stomen is door nat groen materiaal, zoals gras en mos, op een brandende vuur te plaatsen.
Leg hierop het te bereiden voedsel, zoals vis en groente, en bedek dit weer met nat groen materiaal. Voedsel gewikkeld in
grote bladeren, bijvoorbeeld zuring, kan direct op of onder kolen geplaatst worden om te garen.
Stoomkuil
Allereerst wordt er een kuil gegraven. De grootte ervan kan bepaald worden aan
de hand van het te bereiden voedsel of het aantal personen. Indien het personen
betreft moet er uit gegaan worden dat de kuil voor één persoon 20 cm bij 20 cm
wordt met een diepte van 20 cm. (Daarbij is de dikte van stenen niet meegerekend)
Bij elke persoon die erbij komt wordt de kuil met 10 cm groter gemaakt. Dus bij
twee personen heeft het gat een grootte van 30x30x30 cm.
Er zijn verschillende manieren om een stoomkuil op te bouwen, maar het
principe blijft hetzelfde en dat is het gebruik van water en stenen om met stoom
voedsel te bereiden. Eén manier is om na het graven van een kuil de bodem en
de zijkanten met stenen te bedekken. Daarna kan een vuur in de kuil worden
gemaakt, zodat de stenen worden verhit.
Een andere manier is om eerst een vuur in de kuil te maken. De kuil wordt daarna afgedekt met een laag vinger/polsdikke takken.
Aan een zijkant wordt een opening gegraven, zodat de wigwamvuur kan worden aangestoken. Op de takken komen dan de stenen
te liggen en hierop weer takken, enz. Zodra de wigwamvuur wordt aangestoken zullen ook de dikkere takken vlam vatten en de
stenen al gaan verhitten. Uiteindelijk zal het geheel in de kuil terecht komen. Het vuur en het as worden na 1 á 2 uur verwijderd.
Nadat de stenen zijn verhit kan de bodem met nat groen materiaal bedekt worden, zoals gras of mos. Het te bereiden voedsel
wordt hier op gelegd en daarna weer bedekt met nat groen materiaal. Dit wordt dan afwisselend gedaan totdat alle voedsel in de
kuil ligt. Hierna kan er al zand op worden gedaan, maar om het zand makkelijk te kunnen verwijderen kan het geheel eerst met
een platte steen, schors, doek of een rieten mat bedekt worden.
Om meer stoom te krijgen moet er water aan worden toegevoegd. Dit kan door het water toe te voegen voor de laatste laag van
nat groen materiaal wordt geplaatst. Het is ook mogelijk om water toe te voegen nadat de kuil bedekt is met zand door van tevoren
een stok in het midden van de kuil te plaatsen. Nadat de zandlaag is geplaatst, kan de stok worden verwijderd en het water worden
toegevoegd. Daarna moet het gat veroorzaakt door de stok worden dichtgemaakt. Voeg echter niet teveel water toe, omdat anders
de stenen te veel afkoelen.
Vlees 2½ tot 3 uur Groente 1½ uur Eieren < 1 uur
Tips
♦ Het te bereiden voedsel kan in bladeren van planten worden ingepakt, zoals zuring, paardebloem en bladeren van sommige
bomen om een specifieke smaak te krijgen.
♦ Verwarm de stenen van te voren om ontploffingsgevaar bij verhitting te voorkomen.
♦ Wortels, knollen en bollen kunnen geheel aan de stoomkuil worden toegevoegd. Hetzelfde geldt voor eieren.
Blancheren is een kooktechniek waarbij voedsel, na in koud water te zijn gelegd, een hele korte tijd wordt gekookt om te
voorkomen dat het voedsel te ver doorkookt. Na een paar kookminuten wordt het voedsel afgespoeld in koud water.
Blancheren heeft vijf doelen, namelijk:
♦ het reinigen van voedsel
♦ de omringde schil van voedsel te verstevigen
♦ het verwijderen van een te sterke smaak
♦ het snel gaar maken van producten
♦ het beetgaar maken van voedsel
Voor het reinigen van voedsel en het verstevigen van de omringde schil wordt koud water gebruikt. Warm water wordt
gebruikt om het voedsel snel te garen. Voedsel kan ook worden geblancheerd in hete stoom. Het voedsel wordt dan een korte
tijd boven hete stoom gehouden, waarna het in koud water wordt ondergedompeld.
