(Over)leven in de natuur
Klit

Grote klit (Arctium lappa) ofwel grote klis is een tweejarige plant en wordt

40 cm tot 2 m hoog. De stengels zijn behaard of min of meer kaal. De ovale

donkergroene bladeren hebben holle, gootvormige stelen en zijn aan de onder-

kant wollig. De onderste bladeren zijn ongeveer even lang als breed (tot 50 cm).

De grote klit heeft een lange penwortel.

 

De bolvormige bloemen groeien aan een kale tot iets behaarde steel. Ze zijn

glanzend geelgroen en soms iets paars aangelopen. De bloeitijd is juli en

augustus.

 

De grote klit groeit op zonnige tot licht beschaduwde, vrij open plaatsen op

vochtige, voedselrijke grond en komt op vele plaatsen voor, zoals op akkers,

in bermen, grazige ruigten, braakliggende grond, langs rivieren en dijken.

 

De kleine klit (Arctium minus) is een soortgelijke plant, waarvan de wortels,

de stengels en de bladeren op dezelfde manier worden gebruikt.

 

Toepassingen

Erg jonge penwortels kunnen rauw worden gegeten, maar oudere wortels moeten worden gekookt. Ze kunnen tot een lengte

groeien van 120 cm met een breedte van 2,5 cm aan de bovenkant, maar kunnen het beste verzameld worden als ze niet langer

zijn dan 60 cm. Oude en erg lange wortels kunnen namelijk van binnen wat houterig worden. Jonge wortels hebben een milde

smaak, maar bij het ouder worden wordt de smaak sterker. De wortels kunnen worden gedroogd om later te worden gebruikt.

De geroosterde wortel kan als een koffiesurrogaat worden gebruikt.

 

Jonge bloemstengels kunnen in het late voorjaar voordat de bloemen verschijnen ook gegeten worden. De kern van de bloem-

stengels kan rauw worden gegeten in salades of worden gekookt. Jonge bladeren kunnen rauw of gekookt worden gegeten.

De jonge stengels en de zijtakken kunnen rauw of gekookt worden gegeten, maar eerst moet de schil worden verwijderd.  

 

Geneeskrachtige toepassingen

De grote klis werkt vochtafdrijvend en zweetdrijvend en kan als thee worden gebruikt tegen hoesten, verkoudheid en maagaan-

doeningen. De plant is antibiotisch, pijnverlagend en schimmeldodend en kan worden gebruikt bij, indien consequent gebruikt,

verschillende huidaandoeningen. Een siroop van de wortels of van verse bladeren wordt o.a. gebruikt als een lotion of kompres

tegen huidirritaties, brandwonden, wonden, steenpuisten, ringwormen, mazelen, jicht en acne.

 

     Naar boven

 

 

Klit, klis