De grote weegbree (Plantago major) is een overblijvende plant en wordt 10 tot 50 cm
hoog. De bladeren van de grote weegbree vormen een bladrozet en zijn breed-elliptisch of
eirond. Elk blad is spaarzaam behaard of glad. De bladsteel is tamelijk lang en sterk geribbeld.
De bloemen vormen een aar die rolrond is en 10 tot 15 cm lang kan worden. De tweeslachtige
bloemen zijn groenachtig geel. De stempel komt het eerste te voorschijn. De helmknoppen zijn
eerst lila, maar worden later geelachtig. De schutbladen zijn bruin en hebben een groene kiel
en spits. De grote weegbree staat in bloei van mei tot november.
De grote weegbree draagt een doosvrucht met een grootte van 2-5 mm. Elke vrucht bevat vier
donkerbruine zaadjes of meer.
De grote weegbree groeit op zonnige, open plaatsen op vochtige tot matig droge grond.
Toepassingen
De jonge bladeren zijn nogal bitter en voor gebruik moeten eerst de vezels worden verwijderd.
Het is beter om niet de bladstengel te gebruiken want die is nog vezeliger dan het blad. Om de
bitterheid te verwijderen kunnen de bladeren worden geblancheerd en kunnen daarna in een
salade worden gebruikt. De zaden zijn moeilijk te verzamelen. Ze kunnen worden vermalen in meel en vermengd worden
met bloem. Het is erg rijk aan vitamine B. Gedroogde bladeren kunnen als thee worden gebruikt.
Geneeskrachtige toepassingen
Grote weegbree helpt bij een blaar en gaat blaarvorming tegen. Een blad moet eerst worden gekneusd, waarna het op
de geïrriteerde huid kan worden gelegd.Grote weegbree heelt verder zweren en wondjes door ze te bedekken met een,
aan een kant gepelde, blad. Ververs dit dagelijks. De blaadjes nemen geen bloed op.
De hertshoornweegbree (Plantago coronopus) is een eenjarige, meerjarige of
overblijvende plant en wordt 5 tot 30 cm hoog. De plant heeft een penwortel. De grond-
standige bladeren staan in bladrozetten. Het blad is vlezig of zachtbehaard, enkelvoudig,
lijn- tot lintvormig en/of veervormig ingesneden en toegespitst. De bladrand is gaaf of
getand. De basis van de bladschijf is vleugelvorming. De nerven zijn in een veernervig
patroon gerangschikt. De bladsteel is zeer kort of afwezig.
De bloemstengel is rechtopstaand of opstijgend, behaard, rond en massief. De bloeiwijze
is een aar. De witte bloemen zijn buis- of stervormig en symmetrisch. De bloemen bestaan
uit vier kroonbladen en vier kelkbladen. De kroon is even lang of korter dan de kelk.
De bloemen hebben vier meeldraden en één stijl met één stempel. De hertshoornweegbree
bloeit van juni tot september. Na bevruchting worden er eivormige doosvruchten gevormd.
Hertshoornweegbree groeit op zonnige, open plaatsen op vochtige tot droge, meestal zilte
en verdichte grond.
Toepassingen
De jonge bladeren zijn vrij zacht en hebben een lichte bitterheid. Ze kunnen worden gebruikt
in een salade. Door ze even kort te blacheren worden ze nog zachter.
Smalle weegbree (Plantago lanceolata) is een overblijvende plant en wordt 10 tot 80 cm hoog. De bladeren staan allemaal
in een bladrozet. Ze zijn lancetvormig en in voedselrijke omstandigheden staan ze opgericht. Onder schrale omstandigheden zijn ze
kleiner, ronder van vorm en liggen ze plat tegen de grond.
Smalle weegbree begint in de voorzomer te bloeien en er zijn tot in de herfst bloeiende
exemplaren te vinden. De aar staat op een gegroefde steel en is wat groen-bruinig van
kleur. De witte helmknoppen die op de helmdraden relatief ver buiten de aar staan steken
hiertegen af. De bloempjes hebben doorschijnende kroonslipjes met een bruine streep.
De bloempjes produceren drie zaden. De aar is bij planten in voedselarme omstandig-
heden korter en boller van vorm.
De plant groeit op zonnige, open tot grazige plaatsen op droge tot vochtige, matig
voedselrijke grond en is o.a.te vinden langs oevers, bij ruderale gronden, akkers en
omgewerkte grond.
Toepassingen
De bladeren zijn nogal bitter en moeilijk om te bereiden. De vezels kunnen het best vlak
voor het eten worden verwijderd. De zeer jonge bladeren zijn iets beter en minder vezelrijk.
De zaden kunnen tot poeder worden vermalen en aan bloem worden toegevoegd.
Geneeskrachtige toepassingen
Smalle weegbree heeft een antibiotische, ontstekingsremmende, verzachtende, mild laxerende en vochtafdrijvende eigenschappen.
Gekneusde bladeren helpen bij een snelle genezing van brandwonden, wonden en door heet water verbrande huid, bij zwellingen en
insectensteken. Verse bladeren moeten kort voor de bloei worden verzameld en goed worden gedroogd. Een thee of siroop helpt bij
ontsteking in de keel en de bovenste luchtwegen en wordt aanbevolen als middel tegen hoesten en verkoudheid. Een kompres van
geweekte zaden of het verse sap verdunt met kamillethee helpt bij zweren, hoofdpijn en oog- en oorontsteking. Door de zaden in koud
water te wellen kan het water ongezeefd na twee uur worden gedronken als middel tegen lichte diarree.
