De els (Alnus) kan een hoogte bereiken van 25 meter. De rijkvertakte,
meerstammige boom heeft een gladde grijswitte tot groenachtige stam.
De bladeren zijn rondachtig tot eirond-elliptisch en graf dubbelgezaagd.
Van boven zijn de bladeren donkergroen en kaal, maar van onderen
grijsgroen. Ze vallen groen van de boom en vertonen dus geen herfstkleur.
De boom bloeit voordat de bladeren verschijnen en is eenhuizig. De els
heeft dus zowel mannelijke als vrouwelijke bloemen, katjes genoemd.
De mannelijke katjes zijn langwerpig en hangen. De vrouwelijke katjes
staan min of meer rechtop. Na de bevruchting groeien deze laatste uit tot
groene ribbelige kegeltjes en rijpen in de herfst tot elzenproppen
(kegels zonder zaad), die nog wel een jaar aan de boom kunnen blijven
zitten.
Elzen kunnen uitstekend tegen
ook veelal langs de waterkant of op moerassige grond.
Toepassingen
Elzenhout is zacht hout met een rustige nerf en een rossige kleur. Na het omzagen van een els veranderd de houtkleur die kan
variëren van rood tot bruin. Het is ideaal hout om te bewerken o.a. voor het snijden van houten lepels, schalen en andere producten.
Van het hout kan ook goede houtskool worden gemaakt. Om de tanden schoon te houden kunnen stokjes van de schors worden
gebruikt.
Geneeskrachtige toepassingen
Schors en bladeren hebben een samentrekkend, verkoelend en kalmerend effect ,waardoor gezwellen afnemen. Bij ontsteking aan
de tandvlees kan een mondspoeling worden gemaakt door jonge elzentakjes 10 min te laten koken en na het afkoelen te gebruiken.
Door de takjes wat langer te laten koken kan er ook een gorgeldrank worden verkregen tegen keelontsteking. Een aftreksel van els-
takken kan worden gebruikt als hand- en voetbad tegen winterhanden en -voeten.
